Thứ Tư, Tháng Hai 28, 2024

Sống Khỏe, Sức Khỏe Giới Tính

Bệnh giang mai – chưa có thuốc chữa

giang mai
Mất:9 phút, 52 giây để đọc.

Khác với herpes sinh dục có diễn biến nhanh, giang mai có diễn biến chậm rãi hơn. Tuy nhiên, sự nguy hiểm cũng nằm ở đó. Khó lòng phòng tránh, đến lúc phát hiện thì đã muộn. Đó là đặc điểm của bệnh giang mai. Nguy hiểm hơn là bệnh này có thể lây từ mẹ sang con. Làm thế nào để phòng tránh nanh vuốt cảu căn bệnh này này? Nguyên nhân bệnh do đâu? Các biểu hiện có khó phát hiện không? Cùng tìm hiểu kĩ để có thể phòng tránh kịp thời cho mình và cho cẩ cộng đồng.

Khuẩn xoắn giang mai và nguồn gốc bệnh giang mai.

khuẩn giang mai

Vẫn là một bệnh lây qua đường tình dục. Giang mai do một xoắn khuẩn có tên Treponema pallidum gây ra. Năm 1905, Schaudinn và Hauffman đã tìm ra loại vi khuẩn hình xoắn ốc có thể đâm thủng mô, màng niêm mạc để xâm nhập. Hiện chưa có vắc xin nào cho bệnh giang mai kể từ năm 2017. Những nỗ lực vẫn chưa được đền đáp. Chúng ta chỉ còn cách phòng  tránh bằng các biện pháp an toàn và sự may mắn. May mắn là loài xoắn khuẩn này khá yếu. Sau 30 phút trong nhiệt độ 450 độ C nó sẽ chết. Sau vài giờ thoát li cơ thể con người, nó sẽ chết. Nhưng ở nhiệt độ của nuốc đá, nó tồn tại và di dộng được rất lâu. Vệ sinh sạch sẽ với xà phòng vì tụi xoắn khuẩn sẽ khong sống sót nổi.

Nguồn lây bệnh giang mai ở nữ

–      Bệnh giang mai lây chủ yếu qua quan hệ tình dục không an toàn.

Xoắn khuẩn thâm nhập qua da, niêm mạc của bộ phận sinh dục bị xây xát khi quan hệ tình dục, sau đó đi vào máu và lan tràn khắp cơ thể. Bệnh lây mạnh nhất là thời kỳ thứ nhất và thứ hai khi các thương tổn da, niêm mạc, săng, hạch chứa nhiều xoắn khuẩn giang mai.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ lây nhiễm: nhiễm HIV/AIDS, các thương tổn ở bộ phận sinh dục, có hành vi tình dục không bảo vệ (quan hệ tình dục miệng sinh dục, quan hệ tình dục đồng giới,…).

–      Bệnh giang mai có thể lây do đường máu: tiêm truyền máu không an toàn, tiêm chích ma túy mà bơm tiêm không khử khuẩn

–      Lây truyền gián tiếp qua các đồ dùng, vật dụng bị nhiễm bẩn.

–      Lây qua đường nhau thai: Bệnh giang mai lây từ mẹ sang con xảy ra từ tuần 16 của thai kỳ. Xoắn khuẩn giang mai có thể xâm nhập vào thai nhi qua mạch máu rốn và gây bệnh giang mai bẩm sinh.

Biểu hiện bệnh giang mai – 4 giai đoạn

–      Giang mai có nhiều giai đoạn:

Giai đoạn nguyên phát, Giang mai kỳ II, Giang mai tiềm ẩn, Giang mai kỳ III

Giai đoạn nguyên phát

Đây là giai đoạn bắt đầu xuất hiện một vài triệu chứng rõ rệt sau thời gian ủ bệnh (thường khoảng 3 – 4 tuần). Theo quan sát thông thường, bệnh nhân dễ dàng nhận thấy các biểu hiện của săng giang mai trong giai đoạn này. Cụ thể như:

Các vết trợt không sâu, chạm vào có cảm giác nông với hình dạng tròn hoặc bầu dục. Phần gờ xung quanh vết trợt mỏng, phần da bên trong có phần cứng hơn. Màu da ửng đỏ nhưng không gây ra cảm giác đau đớn hoặc ngứa cho bệnh nhân.

Các vết trợt của săng giang mai thường xuất hiện ở những vị trí xung quanh niêm mạc sinh dục. Điển hình như mép bộ phận sinh dục, môi bé, môi lớn,…

Xuất hiện hạch ở những vị trí phát bệnh: hạch thường xuất hiện ở vùng bẹn (háng), tạo thành từng chùm với nhiều kích cỡ khác nhau. Trong đó, có một hạch có kích thước vượt trội hơn so với các hạch còn lại.

Thời gian ủ bệnh: 10 tới 60 ngày sau khi bị nhiễm Treponema pallidum

Đặc điểm: bờ rõ, hơi gồ cao, hình tròn hay bầu dục, không đau, đáy sạch màu đỏ, nền cứng, thường thấy ở môi lớn, có thể ở âm đạo và cổ tử cung.

Giang mai kỳ II

giai đoạn 2

Khoảng 4-8 tuần sau khi săng giang mai xuất hiện

Các triệu chứng:

Nổi hạch, sốt, đau đầu, sụt cân, đau cơ và rụng tóc.

30% phát ban thứ phát ở vùng da và niêm mạc.

Tạo sẩn: Ở vùng niêm mạc ẩm ướt các nốt nhú đầu phẳng, đáy rộng có thể sẩn lên tạo condyloma phẳng, cần phân biệt với mồng gà.

Nếu không điều trị, giai đoạn này cũng tự hết sau 2-6 tuần, và bệnh đi vào giai đoạn tiềm ẩn.

Giang mai tiềm ẩn

Giai đoạn tiềm ẩn kéo dài rất lâu, không triệu chứng.

Giang mai tiềm ẩn muộn (trên 1 năm sau giang mai thứ phát) ít lây lan hơn giai đoạn đầu.

Gia đoạn III

Đây là giai đoạn nặng nhất của bệnh giang mai ở nữ giới và cả nam giới với nhiều triệu chứng bệnh nhân có thể mắc phải, cụ thể như:

Giang mai thần kinh: đây là triệu chứng phổ biến nhất ở bệnh nhân mắc bệnh giang mai trong giai đoạn cuối. Sự tổn thương thần kinh dẫn đến những biến chứng liên quan đến viêm não, bại liệt,…

Gôm và củ giang mai: có thể xuất hiện trên da và nhiều bộ phận khác bên trong cơ thể như xương, cơ,… Bệnh nhân có thể dễ dàng quan sát với các biểu hiện trên da là những tổn thương có hình tròn với độ lớn tương đương với hạt bắp, nằm riêng biệt nhau. Theo thời gian, chúng dần hoại tử và lở loét từ từ.

Giang mai tim mạch: khiến bệnh nhân chịu tổn thương về mặt tim mạch và phổ biến là phình mạch.

Biến chứng nguy hiểm của bệnh giang mai

Bệnh giang mai nếu không chữa trị kịp thời sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm, hủy hoại các cơ quan nội tạng trong cơ thể và dẫn đến tử vong.

Với người không có thai

Trên mắt: giang mai ở mắt sẽ gây biến dị đồng tử, đồng tử bị nhỏ hẹp, mất phản xạ ánh sáng, giảm khả năng điều tiết, tổn thương thần kinh thị giác, tê cơ mắt, mí mắt không đều…

Trên các cơ quan nội tạng: hủy hoại dần các cơ quan nội tạng như dạ dày, trực tràng, ruột non, bàng quang gây ra những cơn đau co thắt đột ngột phần bụng trên, phần ngực, gây hô hấp khó, ăn nuốt khó ăn, buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, tiểu mót, bí tiểu, đại tiện khó khăn,…

Trên cơ xương khớp: Giang mai gây viêm khớp xương các chi, đầu gối, mắt cá chân, đốt sống lưng, thoát vị khiến đi lại khó khăn, gãy xương, liệt, tàn tật, tử vong.

Trên hệ thần kinh: gây viêm màng não, lao tủy, mệt mỏi, khó chịu, suy nhược cơ thể, rối loạn các chức năng sinh lý, tổn thương đến mạch máu não dẫn đến động kinh, đột quỵ

Trên tim mạch: giang mai tấn công vào hệ tim mạch gây đau ngực, khó thở, phình mạch, suy tim, đột tử.

Đối với thai phụ

Các vấn đề liên quan đến giang mai bao gồm:

Sẩy thai (21%). Thai lưu chết thai (9.3%). Sinh non và nhẹ cân (5.8%). Giang mai bẩm sinh (15%). Các dấu chứng của phù thai không do tự miễn (báng bụng, tràn dịch màng phổi, phù da đầu hoặc da toàn thân), gan to, đa ối và phù nhau là các dấu chứng của giang mai bẩm

Chẩn đoán bệnh giang mai ở nữ giới

Lấy bệnh phẩm là dịch tiết từ săng, mảng niêm mạc, sẩn, hạch soi kinh hiển vi nền đen để tìm xoắn khuẩn (darkfield microscopy). Hoặc có thể nhuộm Fontana Tribondeau thấy xoắn khuẩn dưới dạng lò xo. Sự có mặt của xoắn khuẩn đặc hiệu cho phép khẳng định chẩn đoán bệnh giang mai.

Xét nghiệm kháng thể huỳnh quang các chất tiết từ các sang thương nguyên phát hoặc sang thương giai đoạn II hoặc hút dịch từ hạch

–      Các xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán giang mai: gồm hai loại thực hiện dựa trên mẫu máu hay dịch não tuỷ của bệnh nhân và chỉ chẩn đoán giang mai nếu dương tính với cả hai loại xét nghiệm có treponema và không có treponema

Xét nghiệm chứa Treponema: cho thấy sự hiện diện của kháng thể đang làm nhiệm vụ chống lại xoắn khuẩn xâm nhập vào cơ thể.

Nếu xét nghiệm không chứa treponema dương tính thì xét nghiệm có Treponema được thực hiện tiếp theo để xác định chẩn đoán giang mai

Một người phụ nữ có dương tính với xét nghiệm Treponema sẽ luôn luôn dương tính suốt đời, dù đã điều trị bệnh hay bệnh đang hiện diện.

Điều trị bệnh giang mai ở nữ giới

–      Nguyên tắc: Điều trị sớm và đủ liều để khỏi bệnh, ngăn lây lan, đề phòng tái phát và di chứng. Điều trị đồng thời cho cả bạn tình của người bệnh.

–      Điều trị cụ thể: tùy theo bệnh giang mai mới mắc hay đã mắc lâu mà áp dụng phác đồ thích hợp (theo CDC 2015)

–      Các bạn nữ cần đi xét nghiệm để được bác sĩ chuẩn đoán và đưa ra phương pháp điều trị hợp lý cho từng giai đoạn và thời kỳ.

Phụ nữ mang thai nhiễm giang mai và cách điều trị

Phụ nữ mang thai cần được bác sĩ chuẩn đoán kỹ càng. Nên được điều trị với phác đồ penicillin thích hợp cho từng giai đoạn nhiễm trùng.

Điều trị có hiệu quả khi định lượng hiệu giá kháng thể sau điều trị giảm xuống.

Xét nghiệm lại RPR nên được làm vào tháng thứ 3, 6 và 12 sau khi hoàn thành điều trị.

Phần lớn các trường hợp giang mai có HIV sẽ đáp ứng tốt với phác đồ điều trị chuẩn.

Không giao hợp cho tới khi các sang thương đã lành.

Cách phòng tránh

bệnh giang mai

Xoắn khuẩn giang mai chỉ gây bệnh ở người. Cả nam và nữ đều có nguy cơ bị bệnh như nhau. Nếu quan hệ tình dục không được bảo vệ.

Các biện pháp phòng tránh bệnh:

–      Tuyên truyền, giáo dục y tế: Giáo dục lối sống lành mạnh, thủy chung một vợ, một chồng.

–      Kiềm chế rượu và ma túy có khả năng dẫn đến các hành vi tình dục không an toàn

–      Giáo dục hành vi tình dục an toàn, có bảo vệ (sử dụng bao cao su).

–      Tránh dùng chung đồ lót

–      Khi phát hiện bị bệnh bạn cần đến các cơ sở y tế khám và điều trị ngay. Không tự mua thuốc điều trị.

–      Vệ sinh phòng bệnh: Để phòng bệnh giang mai bẩm sinh cần phải phát hiện kịp thời và điều trị cho người mẹ nếu bị bệnh trong thời kỳ có thai. Cần làm các phản ứng huyết thanh một cách có hệ thống cho tất cả các phụ nữ có thai.

Cùng tìm hiểu một căn bệnh nữa là Phồng rộp sinh dục để dễ phòng tránh.

Nguồn: girlspace.com

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *